يك هفته پس از آنكه احمد جنتي در نمازجمعه تهران از مردم خواست با گراني‌ها بسوزند و بسازند و در برابر آن ‏صبر و تحمل كنند، و يك ماه پس از آنكه احمدي نژاد وعده داد "به سرعت و در زمان کوتاه‌تري به اقتصاد اول ‏جهان دسترسي پيدا مي‌کنيم"، بانك مركزي نرخ تورم مرداد ماه را 27.6 درصد اعلام كرد. همزمان گزارش‌ها ‏حاكي از افزايش انتقادات نمايندگان و فعالان جناح محافظه‌كار نسبت به گراني‌ها و عملكرد اقتصادي دولت است.‏

گزارش اخير بانك مركزي در حالي از روند صعودي نرخ تورم خبر مي‌دهد كه اين نرخ در تمام سه سال گذشته، ‏رو به افزايش بوده است و شتاب كنوني افزايش قيمت‌ها، بيش از 3 برابر زماني است كه محمود احمدي‌نژاد دولت ‏را از محمد خاتمي تحويل گرفت.‏

بر اساس برنامه چهارم توسعه، دولت موظف است نرخ تورم را يك‌رقمي نگه دارد، اما دولت احمدي‌نژاد تنها چند ‏ماه پس از روي كار آمدن، اين الزام برنامه‌اي را نقض كرد و از آن زمان تاكنون هزينه خدمات و كالاهاي ‏مصرفي مردم افزايش يافته است.‏

هرچند در دو سال ابتدايي اكثر انتقادها در اين باره از سوي جناح‌هاي بيرون از قدرت به ويژه اصلاح‌طلبان بيان ‏مي‌شد، اما در يك سال اخير حتي سرسخت‌ترين حاميان دولت احمدي‌نژاد نيز زبان به انتقاد از عملكرد اقتصادي ‏دولت نهم گشوده‌اند. اين انتقادها، شامل هشدارهايي در خصوص احتمال شكست سياسي اصولگرايان نيز شده ‏است؛ به طوري كه تئوريسين‌هاي جناح اصولگراي حاكم، تورم را "پاشنه آشيل اصولگرايان" در انتخابات بعدي ‏برشمرده‌اند.‏

دو هفته پيش و در آغاز هفته دولت، وقتي رهبر نظام يكي از صريح‌ترين سخنان خود را در حمايت از دولت نهم ‏بيان كرد، تنها نكته انتقادي كه در لابه‌لاي سخنان او تكرار شد، در خصوص گراني و تورم بود. آيت‌الله خامنه‌اي ‏با وجود حمايت مطلق از احمدي‌نژاد و دولتش، صراحتا از آنها خواست تورم را مهار كنند تا كام مردم در اين ‏دولت تلخ نشود.‏

‎‎آمارهاي رسمي‎‎

جديدترين گزارش بانك مركزي درباره نرخ تورم نشان مي‌دهد كه متوسط قيمت‌ها در مرداد ماه امسال نسبت به ‏مرداد ماه سال گذشته، 27.6 درصد افزايش به خود ديده است.‏

اين رقم، بر اساس روش متعارف و استاندارد جهاني محاسبه نرخ تورم به دست آمده است. با اين حال برخي ‏رسانه‌هاي دولتي با پررنگ كردن رقم 22.3 درصد كه با محاسبه تورم مربوط به دوازده ماه منتهي به مرداد 87 ‏به دست آمده و كاربرد مرسومي ندارد، سعي مي‌كنند تورم واقعي را كمتر از آنچه هست نشان دهند.‏

اين در حالي است كه بانك مركزي از دومين سال فعاليت دولت احمدي‌نژاد، در اقدامي بي‌سابقه و غيرمنطقي، ‏شاخص قيمت مسكن را از سبد محاسبه نرخ تورم حذف كرد تا بدين ترتيب حدود ده درصد از رقم اعلامي نرخ ‏تورم كم شود. در حالي كه بر اساس برآوردهاي كارشناسي، قيمت مسكن در شهرهاي مختلف كشور، نسبت به يك ‏سال پيش، دست‌كم 30 تا 50 درصد افزايش داشته است.‏

بر اساس گزارش منابع بين‌المللي، ايران در سال 2007 به لحاظ نرخ تورم در ميان 183 كشور جهاني در رتبه ‏پنجم قرار دارد و تنها چهار كشور زيمباوه، ونزوئلا، گينه و ميانمار نرخ تورمي بيش از ايران را تجربه مي‌كنند.‏

‎‎پيامدهاي تورم‎‎

شتاب بي‌مهار تورم، دشواري‌هاي بسياري را براي دولت نهم و حاميان آن ايجاد كرده و باعث انتقاد بسياري از ‏حاميان پيشين، از دولت شده است. در يك سال اخير، بارها امامان جمعه و روحانيون بلندپايه جمهوري اسلامي از ‏دولت به خاطر افزايش قيمت‌ها انتقاد كرده‌ و خواستار اقدام سريع دولت براي مهار گراني شده‌اند؛ اما هيچ پاسخ ‏مناسبي به اين‌گونه درخواست‌ها داده نشده است.‏

اشاره رهبر نظام به اين نقطه ضعف دولت، هفته پيش با انتقادهاي چندباره علي‌اكبر ناطق نوري، رئيس دفتر ‏بازرسي ويژه رهبري از بنگاه‌هاي زودبازده تكميل شد. ناطق نوري به شدت از ناكارآمد و تورم‌زا بودن طرح ‏دولت نهم براي ايجاد و تقويت بنگاه‌هاي زودبازده انتقاد كرد، اما محمد جهرمي كه از سه سال پيش وزير ‏كار دولت احمدي‌نژاد است، به اين انتقادها پاسخ گفت.‏

همچنين در روزهاي اخير فعالان سياسي و نمايندگان مجلس نيز از گسترش تورم انتقاد كرده و سياست‌هاي دولت ‏را عامل اصلي افزايش قيمت‌ها دانسته اند. عزيز اكبريان، نماينده كرج، در مصاحبه با ايسنا سياست‌هاي غلط ‏اقتصادي دولت را عامل اصل تورم و گراني ذكر كرده و "تبديل ميلياردها تومان ارز به وام‌هاي اقتصادي ‏زودبازده" و نيز "اعطاي وام چندين برابر موجودي بانك‌ها" را از جمله سياست‌هاي تورم‌زاي دولت دانسته است. ‏جواد جهانگيرزاده، نماينده اروميه، نيز خواستار چاره‌انديشي دولت تا پايان امسال براي تورم شده و در اين ‏خصوص به سخنان رهبر جمهوري اسلامي استناد كرده است.‏

محمدنبي حبيبي دبيركل موتلفه نيز با پيگيري انتقاد رهبر از دولت، تورم را "جدي‌ترين مسئله اقتصادي" توصيف ‏كرد و مسيح مهاجري، مديرمسئول روزنامه جمهوري اسلامي هم هفته پيش در ادامه بخش انتقادي سخنان رهبر ‏نسبت به دولت در خصوص تورم، نوشت: "پذيرش وجود تورم و فشارهايي كه از اين ناحيه به جامعه وارد مي ‏شود حداقل انتظاري است كه مردم از دولت دارند درحالي كه به جاي اين همدردي و همراهي به دفعات شاهد ‏انكار وجود گراني لجام گسيخته متهم كردن رسانه ها به جوسازي هاي غيرواقعي و يا استناد به شاخصهاي فرعي ‏و غيرمرتبط با وضعيت اقتصادي جامعه بوده و هستيم... دولت نبايد تورم را به عنوان تنها نقطه ضعف خود تلقي ‏كند كه در كنار ساير نقاط قوت قابل چشم پوشي است چرا كه اين نقطه ضعف از كاركردهاي تخريبي وسيعي ‏برخوردار است كه ساير موفقيتها را تحت تاثير قرار مي دهد."‏

در چنين شرايطي، نزديكان دولت هم به توجيهات عجيبي مي‌پردازند كه نمونه آشكار آنها، استناد دوباره به تاثير ‏تورم جهاني بر تورم داخلي است، حال آنكه در واقع ايران رتبه پنجم جهاني را در تورم به خود اختصاص داده و ‏گزارش بانك مركزي ايران هم حاكي است كه نقش تورم جهاني در نرخ تورم ايران، تنها 4 درصد است.‏

نمونه ديگري از اين توجيهات، سخنان دو روز پيش غلامحسين الهام است كه در يزد گفت: "تورم در کشورهايي ‏که از رفاه بهتري برخوردار بوده اند بيش از 100 درصد هم بوده است!" الهام اين سخنان جالب را با اين ادعا ‏تكميل كرد كه: "وضع مردم امروز بهتر از دوران حکومت امير مومنان است." سخنگوي دولت نهم، هفته قبل هم ‏در بهشت زهرا ادعا كرده بود كه: "مردم از وضعيت کنوني اقتصاد رضايت دارند... در مجموع شرايط زندگي ‏بهتر شده و شاخص هاي اقتصادي بهبود يافته است. قدرت خريد مردم اکنون بيشتر شده و رضايتمندي مردم از ‏اوضاع اقتصادي بالاتر رفته است."‏

اما جمعه گذشته، الهام تنها كسي نبود كه از گراني‌ها گفت؛ بلكه احمد جنتي هم در تهران از احتمال "بدتر" شدن ‏وضعيت گراني صحبت كرد و خواستار آن شد كه مردم بسوزند و بسازند، بي‌تابي نكنند و صبر و تحمل به خرج ‏دهند.‏

دبير شوراي نگهبان كه از حاميان جدي احمدي‌نژاد بوده و هست، از تريبون نماز جمعه اعلام کرد: "امروز دشمن ‏از همه طرف ما را احاطه کرده و در مسائل سياسي، اقتصادي، فرهنگي و تبليغاتي تمام نيروهاي خود را براي ‏براندازي اين نظام، اسلام و انقلاب بسيج کرده است؛ اينجا جاي صبر است، ممکن است گراني باشد که هست، ‏شايد آينده بهتر شود يا بدتر، خدا مي داند، اما مشکلات تمام نمي شود... هر خطري که از سر بگذرانيم، خطر ‏ديگري هست تا روزي که خدا بخواهد و قدرتي در اثر اين مقاومت ها و صبرها به دست نظام جمهوري اسلامي ‏ايران بيفتد که کسي هوس نکند به حريم اين کشور، انقلاب و اسلام تجاوز کند. صبر را در نظر داشته باشيد، ‏بسازيد و تحمل کنيد و البته کساني که توان حل مشکلي را دارند وظيفه دارند آن را حل کنند اما در مشکلاتي که ‏قابل حل نيست، نبايد بي‌صبري، بي‌تابي و جزع و فزع يا حرکت ناشايستي کرد."‏

همچنين خبرگزاري دولتي ايرنا هم چند روز پيش به مناسبت هفته دولت گزارشي را منتشر كرد كه در آن، "كنترل ‏تورم و مهار آن و جلوگيري از تزريق نقدينگي تورم‌زا به اقتصاد" از جمله دستاوردهاي دولت نهم و يكي از نتايج ‏مثبت عملكرد سه ساله دولت عنوان شده بود!‏